Deze waarschuwing staat boven de ingang van de Catacomben. En terecht.

We hadden van verschillende kanten al gehoord dat een bezoek zeker de moeite waard zou zijn. Een paar dagen geleden waren wij van plan hier te gaan kijken maar bij het metrostation tegenover de ingang schrokken we een beetje van de enorme rij wachtenden. Het einde was niet zichtbaar. We hadden op dat moment geen zin om lang in de rij te staan. Het was weekend en warm dus dat zou de drukte wel verklaren, dachten we. Nou mooi niet dus. Op vrijdag en met een graad of 21 en een dreigend regenbuitje was het net zo druk. Omdat we dit per sé wilden zien, besloten we toch maar in de rij te gaan staan. Na ruim een uur schuifelend te hebben doorgebracht stonden we voor de kassa en konden we naar binnen. En het gekke is...vanaf dat moment merkte je niets meer van de drukte. Doordat iedereen apart moest betalen, ging je automatisch in kleine groepjes naar binnen.

Eerst moesten we een trap af en daarna moesten we door een lang stelsel van gangen lopen waar geen einde aan leek te komen. Mo durfde niet achter mij te lopen. Volgens mij was dit voor haar het spannendste deel van de route. Na ongeveer 10 minuten kwamen wij aan de poort met de bovenstaande tekst: 'Stop! Dit is het rijk van de dood.'

Eenmaal door deze poort kwam je in een gangenstelsel waar de muren bestonden uit schedels en botten. Niet zomaal een paar honderd maar miljoenen schedels en botten. Deze zijn op verschillende manieren opgestapeld en overal zie je nissen met gedenkstenen. Op de ene plek vormden de schedels een kruis en ergens anders weer een hart. Schedels en botten zover je kunt kijken (en nog verder).

Hoe komen al die schedels en botten daar onder de grond en wie hebben ze zo netjes opgestapeld?

Door eerdere opgravingen aan de voet van de drie ‘bergen' Montparnasse, Montrouge en Montsouris waren groeves ontstaan. In 1786 besloot men de onhygiënische stadsbegraafplaats in Les Halles te sluiten en de schedels en botten over te brengen naar deze plek. Dit moest in het geheim gebeuren dus duurde het 15 maanden om de botten, schedels en rottende lichamen ‘s nachts per kar door de stad naar hun nieuwe rustplaats te brengen.

Nu weet ik nog wel dat er in Breda tijdens de suikerbieten-campagne, dag en nacht tractoren met volle karren suikerbieten af en aan reden. Je zag dat aan alle afgevallen suikerbieten her en der langs de weg. Ik vraag mij af hoe ze dat in die tijd ‘geheim' hebben kunnen houden. Met hobbelende karren over Parijze straten die bestonden uit klinkers en keien moet er ook daar wel eens een schedeltje hier en een dijbeentje daar van de karren zijn afgevallen. Niet de meest ‘normale' vondst als je 's morgens vroeg de deur uit kwam op weg naar de boulangerie.

'Het schijnt dat de latere koning Karel V (Comte d'Artois) net voor de Franse Revolutie wilde feesten in de catacomben hield. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit het hoofdkwartier van het Franse verzet. Er bestaan een paar illegale ingangen tot de ‘combes' en er wordt gefluisterd dat die door jonge Parijzenaren worden gebruikt voor ondergrondse privéfeestjes.'

Schedels hebben altijd een bepaalde aantrekkingskracht voor sommige mensen. Op één plek in één van de gangen werden we door een suppost gewaarschuwd voor een stuk ‘schedel-muur' die dreigde om te vallen. Iemand had daar een schedel tussenuit gepeuterd! Je kon sommige schedels ook zo oppakken en in je tas steken als je dat wilde. Dat bleek ook weer bij de uitgang. Daar stonden twee in beslag genomen schedels!